Aleksander Radczenko prywatnie o Litwie, Wilnie, Wileńszczyźnie, Polakach na Litwie i stosunkach polsko-litewskich
stat4u
Blog > Komentarze do wpisu

Język polski w litewskich urzędach: mit czy fakt?

Czy w litewskich urzędach możliwa jest obsługa interesantów w języku polskim? Ci, którym sen z ich endeckich powiek spędza widmo polsko-litewskiego resetu, twierdzą, że nie. Rzeczywistość, o czym pisałem niejednokrotnie, jest bardziej skomplikowana, ale generalnie zadająca kłam twierdzeniom miłośników fotek ze swastyka w tle i innych narodowych ufonautów. W sensie prawnym możliwości obsługi interesantów w języku polskim są stworzone. Zgodnie ze znowelizowanymi przed miesiącem (poprzednia wersja tego aktu prawnego też zreszta podobna możliwość przewidywała) Zasadami rozpatrywania podań i skarg oraz obsługi osób w podmiotach administrowania publicznego, zatwierdzonymi uchwałą nr 875 Rządu Republiki Litewskiej z dnia 22 sierpnia 2007 roku, osoby mają prawo ustne podanie do instytucji państwowej lub samorządowej złożyć w języku, który jest zrozumiały tak dla interesanta, jak i obsługującego go urzędnika. W przypadku gdy interesant nie zna języka litewskiego, a instytucja nie posiada pracownika, który mógłby z nim obcować w języku dla niego zrozumiałym, powinien uczestniczyć tłumacz. Tłumacza zapewnia interesant, chyba że instytucja postanowi inaczej (pkt 12). Podania pisemne są składane w języku litewskim (pkt 13), jednak kierownik instytucji może ustanowić — uwzględniając zapotrzebowanie społeczne oraz kompetencje językowe swoich pracowników — i inne języki, w których mogą być składane podania pisemne (pkt 15). Zgodnie z artykułem 14 część 1 Ustawy o administrowaniu publicznym zasady zatwierdzone przez rząd obowiązują wszystkie podmioty administrowania publicznego, wszystkie instytucje państwowe i samorządowe.

W praktyce wszystkie samorządy, na których terytorium zamieszkują większe skupiska osób należących do mniejszości narodowych tych zasad, jeśli chodzi o przyjmowanie ustnych podań od interesantów, przestrzegają. Od 2014 roku w samorządzie m. Wilna możliwe jest złożenie ustnego podania w języku polskim, rosyjskim i angielskim. Sprawdzałem podczas składania dokumentów w sprawie tablicy pamiątkowej braci Mackiewiczów — system działa. Nie twierdzę, że zawsze, bo dochodzą mnie głosy, ze czasami interesanci, którzy wybrali obsługę w języku polskim są kierowani do pracownika, który zna tylko języki litewski i rosyjski. Jeśli chodzi o możliwość składania podań pisemnych w języku innym niż litewski — samorząd m. Wilna z takiego prawa przewidzianego we wspomnianych Zasadach nie skorzystał. Zgodnie z Regulaminem zarządzania dokumentami i obsługi interesantów w samorządzie miasta Wilna, zatwierdzonym rozporządzeniem nr 40-79 dyrektora administracji samorządowej m. Wilna z dnia 20 marca 2014 roku (pkt 15), rozpatrywane są tylko podania napisane w języku litewskim lub w języku nielitewskim z załączonym potwierdzonym notarialnie tłumaczeniem na język litewski. O tym, czy rozpatrywać podanie złożone w języku nielitewskim bez załączonego tłumaczenia na język litewski, decyduje kierownik działu obsługi interesantów (pkt 16). Miejmy nadzieję, że teraz, gdy AWPL-ZChR jest w koalicji rządzącej Wilnem, nie skończy się jedynie na tradycyjnym objęciu kilku ciepłych posad, i te zasady obsługi zostaną poprawione i Polacy będą mogli w języku ojczystym złożyć do władz Wilna także podania pisemne.

Szczególnie, że w samorządzie rejonu wileńskiego sytuacja jest jednak zgoła inna. Zgodnie z Zasadami rozpatrywania podań interesantów i ich obsługi w administracji samorządu rejonu wileńskiego i jej jednostkach organizacyjnych, zatwierdzonych rozporządzeniem nr 27-1693 dyrektora administracji samorządu rejonu wileńskiego z dnia 30 sierpnia 2010 roku, w przypadku podań ustnych w języku nielitewskim tłumacza (w razie potrzeby) zapewnia samorząd (pkt 16), zaś w przypadku podań pisemnych mogą one być składane tak po litewsku, jak i w innych językach, zaś tłumaczenie podań w języku innym niż litewski na język państwowy (jeśli zachodzi taka potrzeba) również zapewnia samorząd (pkt 17). Praktycznie identyczne zasady obsługi interesantów obowiązują i w samorządzie rejonu solecznickiego.

Tak więc jak widać możliwość obsługi interesantów w języku polskim w litewskich urzędach istnieje. Biorąc pod uwagę fakt, że ostatnio zaktywizowały się dyskusje na temat Ustawy o mniejszościach narodowych — być może już w przyszłym roku te możliwości zostaną zapewnione na poziomie ustawowym i znacznie poszerzone.

Należy jednak pamiętać o tym, że do osób zawsze warto się zwracać w ich języku ojczystym. Ta uwaga dotyczy tak władz litewskich w ich kontaktach z Polakami, jak i Polaków w ich kontaktach z władzami litewskimi. Podczas niedawnej konferencji o szkolnictwie mniejszości narodowych, zorganizowanej przez Forum Rodziców Szkół Polskich, referaty przygotowane po polsku i rosyjsku nie były tłumaczone na język litewski dla przedstawicieli litewskiego Ministerstwa Oświaty i Nauki. Po to, jak wytłumaczyła organizatorka konferencji Renata Cytacka, aby oni się poczuli jak dzieci z polskich szkół w pierwszej klasie. Można i tak, szczególnie, że od 27 lat z grubsza w ten sposób z Litwinami i rozmawiamy: po polsku i na lamach polskiej prasy. W najlepszym razie - łamaną litewszczyzną naszych polityków. Tylko czy warto się potem dziwić, że ani naszych postulatów, ani naszych argumentów nie zna na Litwie prawie nikt?…

środa, 06 grudnia 2017, vile

Polecane wpisy

Komentarze
Gość: Bronisław, *.rev.poneytelecom.eu
2017/12/07 13:13:07
Gdzie szukać takie dokumenty, nie ma takich w internecie:
Uchwałą nr 875 Rządu Republiki Litewskiej z dnia 22 sierpnia 2007 roku,
Rozporządzeniem nr 40-79 dyrektora administracji samorządowej m. Wilna z dnia 20 marca 2014 roku,
Rozporządzeniem nr 27-1693 dyrektora administracji samorządu rejonu wileńskiego z dnia 30 sierpnia 2010 roku.
-
2017/12/07 18:13:02
Są, są w internecie.
Uchwałę rządową nr 875 można znaleźć w rejestrze aktów prawnych:
www.e-tar.lt/portal/lt/legalActSearch

Rozporządzenia dyrektorów samorządowych administracji - na stronach internetowych odpowiednich samorządów
-
Gość: Judyta, *.tor-exit.calyxinstitute.org
2017/12/07 19:18:38
Ale tam wszystko po Litewsku!!! Gdzie po Polsku???
-
2017/12/07 19:27:52
Rzeczywiście to trochę dziwne, że na Litwie akty prawne są w języku litewskim ;)
-
Gość: Dariusz, *.play-internet.pl
2017/12/07 21:25:03
@vile
To przecież naturalnie, naturalne, w LR wszystkie akty prawne, dokumenty urzędowe etc. powinny być sporządzane w jęz. polskim. Incydentalnie, w uzasadnionych wypadkach mogłyby być ewentualnie sporządzone w jęz. "chamów" ;)